اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک

اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک

مروری بر نقش پویائی کربن آلی و روابط متقابل آن با ویژگی های خاک در مقابله با بیابان‌زایی و تخریب اکوسیستم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حبیب رمضان زاده ارونقی 1
احمد بایبوردی 2
1 پژوهشگر پسا دکتری، دپارتمان تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و توسعه کشاورزی، تبریز، ایران
2 دانشیار، دپارتمان تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و توسعه کشاورزی، تبریز، ایران
10.22075/ceasr.2025.39504.1057
چکیده
سابقه و هدف: بیابان‌زایی فرآیندی جهانی با پیامدهای گسترده است که بهره‌وری کشاورزی را کاهش داده، امنیت غذایی را تهدید کرده و معیشت جوامع روستایی در مناطق خشک و نیمه‌خشک را با چالش‌های جدی روبرو می‌سازد. این پدیده از طریق حلقه‌های بازخوردی تخریب پوشش گیاهی، کاهش حاصلخیزی خاک و کمبود آب تشدید می‌شود، در حالی که فعالیت‌های انسانی مانند چرای بیش از حد، جنگل‌زدایی، فرسایش آبی و بادی، تغییرات آب و هوایی و مدیریت ناپایدار اراضی نقش محوری ایفا می‌کنند. پویایی کربن آلی خاک (SOC) به‌عنوان فاکتور کلیدی در حفظ سلامت خاک، انعطاف‌پذیری اکوسیستم و کنترل فرآیندهای زیست‌محیطی عمل می‌کند. حد بحرانی حدود ۲۰ گرم بر کیلوگرم ماده آلی در خاک برای جلوگیری از تخریب شدید ملاک تصمیم­گیری می­باشد. این مطالعه مروری بر آن است تا مکانیسم‌های تأثیر SOC بر عوامل فرسایشی و روابط متقابل آن با ویژگی‌های خاک را بررسی کند تا راهبردهای مدیریتی پایدار برای مقابله با بیابان‌زایی و پیشگیری از تخریب اکوسیستم ارائه دهد.
مواد و روشها: این مطالعه به‌صورت مروری و بر پایه جمع‌آوری و تحلیل مقالات علمی بین‌المللی و داخلی صورت گرفته است. تمرکز بر استخراج و یکپارچه‌سازی یافته‌های مرتبط با تأثیر SOC بر ساختار و پایداری خاکدانه‌ها، جذب و نگهداری آب، رفتار هیدرولیکی، چرخه مواد غذایی و حاصلخیزی، تنوع گونه‌های گیاهی، و جمعیت و تنوع میکروبی خاک بود. همچنین، نقش تغییر کاربری اراضی (جنگل‌زدایی و کشاورزی فشرده) در پویایی SOC و تشدید بیابان‌زایی ارزیابی گردید.
یافته‌ها: SOC به­عنوان فاکتوری بنیادین برای تحلیل رفتارهای هیدروفیزیکی خاک و منبع واکنش‌های شیمیایی فعال شناخته می­شود و الگوی تعامل عوامل محدودکننده بیابان‌زایی را شکل می‌دهد. افزایش میزان SOC می­تواند پایداری خاکدانه‌ها را از طریق اتصال ذرات و تمرکز در خاکدانه‌های درشت تقویت ‌کند، ظرفیت نگهداری آب در حالت اشباع و ظرفیت مزرعه‌ای را بهبود بخشیده، تبادلات گازی را تسهیل ‌نماید، و خاک را در برابر فرسایش بادی و آبی مقاوم ‌سازد. کمیت و کیفیت SOC، در چرخه عناصر غذایی، ظرفیت تبادل کاتیونی را افزایش می‌دهد، حلالیت عناصری مانند فسفر، آهن و مس را ارتقا می‌بخشد، آبشویی را کاهش می‌دهد، رشد ریشه و اسیدی شدن رایزوسفر را تحریک می‌کند، و فراهمی عناصر را تنظیم می‌نماید. در مقیاس اکوسیستم، SOC تنوع زیستی گیاهی (مانند شاخص شانون) را به‌ویژه در مناطق خشک و بر اساس کیفیت ماده آلی ارتقا می‌دهد. SOC می­تواند نسبت باکتری به قارچ در رایزوسفر را تغییر داده، تنوع ژنتیکی میکروبی را افزایش داده و جمعیت‌های کوپیوتروفیک را تقویت ‌کند. تغییرات بلندمدت به­وجود آمده توسط SOC تأثیر عمیق‌تری نسبت به کوتاه‌مدت دارند. جنگل‌زدایی با کاهش ورودی مواد آلی، افزایش تجزیه و فرسایش، و کشاورزی فشرده با خاک‌ورزی شدید و تک‌کشتی، SOC را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهند، اما شیوه‌های حفاظتی مانند خاک‌ورزی کمینه، تناوب زراعی و مدیریت بقایا آن را تقویت می‌کنند. در ایران، که بیش از ۷۵ درصد مناطق آن مستعد بیابان‌زایی است، تفاوت‌های SOC میان مناطق بحرانی و آسیب‌پذیر مشهود است. کاربری‌های جنگلی و مرتعی سطوح بالاتری از SOC را حفظ می‌کنند، در حالی که کشاورزی فشرده آن را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. همبستگی معناداری ما بین کاهش SOC، فرسایش بادی و شاخص‌های بیابان‌زایی وجود دارد. تغییرات اقلیمی باعث کاهش مقدار و تنوع بارش شده و دما را افزایش می‌دهد که بر میزان ورودی و نگهداری SOC تاثیر منفی می­گذارد. مدیریت بقایای گیاهی، استفاده از کودهای آلی، خاک‌ورزی حفاظتی، آبیاری با استفاده از شیوه­های نوین و احیای گیاهی با گونه‌های مقاوم در اراضی خشک، باعث افزایش پتانسیل و عملکرد SOC می­گردد. طرح‌های ملی ترسیب کربن و پروژه‌های مشارکتی (مانند کپه‌کاری و بوته‌کاری) با رویکرد اجتماعی-اکولوژیک، موفقیت بیشتری در معکوس‌سازی تخریب نشان می‌دهند.
نتیجه‌گیری: مقابله مؤثر با بیابان‌زایی مستلزم اتخاذ رویکرد یکپارچه با اولویت حفاظت و احیای SOC می­باشد. تنوع‌بخشی گونه‌های گیاهی مقاوم، کاهش جنگل‌زدایی و کشاورزی فشرده، اجرای خاک‌ورزی حفاظتی و تقویت مشارکت محلی در پروژه‌های احیایی، فرسایش را کاهش داده و انعطاف‌پذیری اکوسیستم در برابر تغییرات اقلیمی را افزایش می‌دهد. در ایران، طرح‌های ملی ترسیب کربن با تمرکز بر افزایش کیفیت و کمیت SOC و ارزیابی اثرات اقتصادی-اجتماعی-محیطی می‌توانند روند تخریب را معکوس ساخته و پایداری بلندمدت این طرح­ها را تضمین کنند.
کلیدواژه‌ها
بیابان زایی
کربن آلی خاک
تغییر کاربری اراضی
مدیریت پایدار
ترسیب کربن
پایداری خاکدانه

عنوان مقاله English

Review of Organic Carbon Dynamics and Its Interrelationships with Soil Properties in Combating Desertification and Preventing Ecosystem Degradation

نویسندگان English

Habib Ramezanzadeh Arvanaghi 1
Ahmad Bybordi 2
1 Postdoc Researcher, Soil and Water Institute, Agricultural Reasearch, Education and Extension Organisation, Tabriz, Iran
2 bAssociate Professor, Soil and Water Institute, Agricultural Reasearch, Education and Extension Organisation, Tabriz, Iran
چکیده English

Background and Objectives: Desertification is a global process with extensive consequences, reducing agricultural productivity, threatening food security, and posing challenges to rural livelihoods in arid and semi-arid regions. It is exacerbated through feedback loops involving vegetation degradation, soil fertility decline, and water scarcity, with human activities such as overgrazing, deforestation, climate change, and unsustainable land management playing pivotal roles. Soil organic carbon (SOC) dynamics serve as a key factor in maintaining soil health, ecosystem resilience, and controlling environmental processes. This review examines the mechanisms of SOC influence on erosive factors and its interrelationships with soil properties to propose sustainable management strategies for combating desertification and preventing ecosystem degradation.
Materials and Methods: This study was conducted as a review based on the collection and analysis of international and domestic scientific articles. Focus was placed on extracting and integrating findings related to SOC impacts on soil stability, water retention, hydraulic behavior, nutrient cycling and fertility, plant species diversity, and microbial population and diversity. The role of land use changes (deforestation and intensive agriculture) in SOC dynamics and desertification intensification was evaluated.
Results: SOC acts as a foundational element for soil hydrophysical behaviors and a source of active chemical reactions, shaping the interaction patterns of desertification-limiting factors. Increased SOC enhances aggregate stability through particle binding and concentration in coarse aggregates, improves water holding capacity at saturation and field capacity, facilitates gas exchange, and renders soil resistant to wind and water erosion. In nutrient cycling, SOC elevates cation exchange capacity, regulates element availability, reduces leaching, stimulates root growth. At the ecosystem scale, SOC boosts plant biodiversity (e.g., Shannon index), particularly in arid areas based on organic matter quality. SOC alters bacteria-to-fungi ratios in the rhizosphere, increases microbial genetic diversity, and strengthens copiotrophic populations, with long-term changes exerting deeper impacts than short-term ones. Deforestation reduces organic inputs, accelerates decomposition and erosion, while intensive agriculture with heavy tillage and monoculture significantly depletes SOC. In Iran, where over 75% of areas are prone to desertification, SOC differences between critical and vulnerable zones are evident; forest and rangeland uses maintain higher SOC levels, whereas intensive agriculture markedly reduces it. Significant correlations exist between SOC decline, and desertification indices. Climate change reduces precipitation quantity and diversity while increasing temperature, negatively affecting SOC inputs and preservation. Management of plant residues, conservation tillage, and revegetation with resistant species in drylands boost SOC potential and performance.
Conclusion: SOC serves as the cornerstone of soil hydrophysical behavior and substrate, driving active chemical reactions crucial for controlling desertification. Augmenting coarse soil grain abundance, fostering new soil grain formation, enhancing water retention at saturation and field capacity, improving hydraulic behavior and gas exchange, boosting root growth and capillary root numbers, increasing exchangeable element concentrations, prolonging nutrient availability while curbing leaching, altering bacteria-to-fungi ratios in the rhizosphere, and enriching microbial population abundance and diversity are all effects of heightened SOC levels. These factors should inform land use decisions, advocating for reduced deforestation and intensive agriculture practices. National carbon sequestration schemes and participatory projects (e.g., contour furrowing and shrub planting) with socio-ecological approaches demonstrate greater success in reversing degradation.

کلیدواژه‌ها English

Desertification
Soil organic carbon
Land use change
Sustainable management
Carbon sequestration
1. Alvyar, Z., & Mostafaei, M. (2025). Land degradation and its impact on agriculture: challenges, causes, consequences, and solutions. Soil and Sustainable Development, (e227285). doi: 10.22034/ssd.2025.532645.1020 [In Persian]
2. Entezari Zarch, A., Ahmadi, H., Moeini, A. M., & Pazira, E. (2023). Assessment of land degradation using GLASOD and IMDPA models (Case study: Yazd-Ardakan plain). Desert Management, 10(4), 1-20. doi: 10.22034/jdmal.2022.562179.1396 [In Persian]
3. Haghgow, K., Rostami, N., Heshmati, M., & Faramarzi, M. (2017). investigation of desertification potential using imdpa model (Case Study: The Gandomban Plain, Qasr-e-Shirin). Geography and Environmental Sustainability, 7(1), 21-33. [In Persian]
4. Heydari Alamdarloo, E., Dehghan Rahimabadi, P., Khosravi, H., Rafiei Sharifabad, J., & Barabadi, H. (2024). vegetation vulnerability probability index: a method for determining desertification risk, RS & GIS for Natural Resources, 15(1), 1-18. doi: 10.30495/girs.2022.692984 [In Persian]
5. Grilli, E., Carvalho, S. C. P., Chiti, T., Coppola, E., …, Castaldi, S. (2021). Critical range of soil organic carbon in southern Europe lands under desertification risk. Journal of Environmental Management, 287, 112285. doi: 10.1016/j.jenvman.2021.112285
6. Attaeian, b., Shojaeefar, Sh., Zandieh, V., & Hashemi, S.S. (2018). Study of soil organic carbon changes in two critical and vulnerable areas of Qahavand plain rangelands using remote sensing and GIS. RS & GIS for Natural Resources, 8(1), 76-90. dor: 20.1001.1.26767082.1396.8.4.6.5 [In Persian]
7. Heydari, N., Mousavi, S. B., Beheshti Ale Agha, A., Rakhsh, F., & Karimi, I. (2022). The effect of land use change on some physical, chemical and biological characteristics of soil. Iranian Journal of Soil and Water Research, 53(7), 1625-1643. doi: 10.22059/ijswr.2022.344871.669298 [In Persian]
8. Babrnezhad, H., & Nikoo, S. (2025). Evaluation of the effects of biological projects on some soil properties in north khorasan province. Desert Management, 13(2), 45-58. doi: 10.22034/jdmal.2025.2053165.1500 [In Persian]
9. Ferreira, C. R., Silva Neto, E. C., Pereira, M. G., Guedes, J. N., Rosset, J. S., & Cunha dos Anjos, L. H. (2020). Dynamics of soil aggregation and organic carbon fractions over 23 years of no-till management. Soil and Tillage Research, 198, 104533. doi: 10.1016/j.still.2019.104533
10. Li, M., Wang, Q., & Shen, S. (2020a). Response of soil aggregate stability and distribution of organic carbon to alpine grassland degradation in Northwest Sichuan. Geoderma Regional, 22, e00309. doi: 10.1016/j.geodrs.2020.e00309
11. Ma, L., Wang, Q., Shen, S., Li, F., & Li, L. (2020). Heterogeneity of soil structure and fertility during desertification of alpine grassland in northwest Sichuan. Ecosphere, 11(7). doi: 10.1002/ecs2.3161
12. Trivedi, P., Singh, B. P., & Singh, B. K. (2018). Soil carbon. In P. Trivedi, B. P. Singh, and B. K. Singh (Eds.), Soil carbon storage (pp. 1–28). Elsevier. doi: 10.1016/b978-0-12-812766-7.00001-9
13. Li, J., Li, S., Zhao, R., Xing, S., Chen, H., Huang, Y., Zhang, L., & Li, J. (2025). Soil organic carbon dynamics (2008–2020) across different cultivated land use types in a subtropical region. Geoderma Regional, 40, e00926. doi: 10.1016/j.geodrs.2025.e00926
14. Minasny, B., & McBratney, A. B. (2017). Limited effect of organic matter on soil available water capacity. European Journal of Soil Science, 69(1), 39–47. doi: 10.1111/ejss.12475
15. Bagnall, D. K., Morgan, C. L. S., Cope, M., …, Honeycutt, C. W. (2022). Carbon-sensitive pedotransfer functions for plant available water. Soil Science Society of America Journal, 86(3), 612–629. doi: 10.1002/saj2.20395
16.  Alnaimy, M. A., & Elrys, A. S. (2025). Drivers of soil degradation in arid regions: impacts on physico‐chemical properties and nutrient availability. Land Degradation and Development. doi:10.1002/ldr.70207 [In Persian]
17. Gerke, J. (2022). The central role of soil organic matter in soil fertility and carbon storage. Soil Systems, 6(2), 33. doi: 10.3390/soilsystems6020033
18. Singh, A., Ghimire, R., & Acharya, P. (2024). Soil profile carbon sequestration and nutrient responses varied with cover crops in irrigated forage rotations. Soil and Tillage Research, 238, 106020. doi: 10.1016/j.still.2024.106020
19. Schröder, J. J., Schulte, R. P. O., Creamer, R. E., … Wall, D. P. (2016). The elusive role of soil quality in nutrient cycling: A review. Soil Use and Management, 32(4), 476–486. doi: 10.1111/sum.12280
20. Yang, F., Tang, C., & Antonietti, M. (2021). Natural and artificial humic substances to manage minerals, ions, water, and soil microorganisms. Chemical Society Reviews, 50(10), 6221–6239. doi: 10.1039/d0cs01363c
21. Sheidai karkaj, E., Sepehri, A., Barani, H., & Motamedi, J. (2017). Soil organic carbon reserve relationship with some soil properties in East Azerbaijan rangelands. Journal of Rangeland, 11(2), 125-137. dor: 20.1001.1.20080891.1396.11.2.1.0 [In Persian]
22. Palmer, J., Thorburn, P. J., Biggs, J. S., Dominati, E. J., Probert, M. E., Meier, E. A., Huth, N. I., Dodd, M., Snow, V., Larsen, J. R., & Parton, W. J. (2017). Nitrogen cycling from increased soil organic carbon contributes both positively and negatively to ecosystem services in wheat agro-ecosystems. Frontiers in Plant Science, 8. doi: 10.3389/fpls.2017.00731
23. Wang, Q., Huang, Q., Wang, J., Khan, M. A., Guo, G., Liu, Y., Hu, S., Jin, F., Wang, J., & Yu, Y. (2021). Dissolved organic carbon drives nutrient cycling via microbial community in paddy soil. Chemosphere, 285, 131472. doi: 10.1016/j.chemosphere.2021.131472
24. Wankhade, A., Wilkinson, E., Britt, D. W., & Kaundal, A. (2025). A review of plant–microbe interactions in the rhizosphere and the role of root exudates in microbiome engineering. Applied Sciences, 15(13), 7127. doi: 10.3390/app15137127
25. Sun, C., Wang, D., Shen, X., Li, C., Liu, J., Lan, T., Wang, W., Xie, H., & Zhang, Y. (2020). Effects of biochar, compost and straw input on root exudation of maize (Zea mays L.): From function to morphology. Agriculture, Ecosystems and Environment, 297, 106952. doi: 10.1016/j.agee.2020.106952
26. Bodner, G., Leitner, D., & Kaul, H. P. (2014). Coarse and fine root plants affect pore size distributions differently. Plant and Soil, 380, 133–151. doi: 10.1007/s11104-014-2079-8.
27. Pausch, J., & Kuzyakov, Y. (2017). Carbon input by roots into the soil: Quantification of rhizodeposition from root to ecosystem scale. Global Change Biology, 24(1), 1–12. doi: 10.1111/gcb.13850
28. Li, J., Yuan, X., Ge, L., Li, Q., Li, Z., Wang, L., & Liu, Y. (2020b). Rhizosphere effects promote soil aggregate stability and associated organic carbon sequestration in rocky areas of desertification. Agriculture, Ecosystems & Environment, 304, 107126. doi: 10.1016/j.agee.2020.107126
29. Spohn, M., Bagchi, S., Biederman, L. A., Borer, E. T., …, Yahdjian, L. (2023). The positive effect of plant diversity on soil carbon depends on climate. Nature Communications, 14(1). doi: 10.1038/s41467-023-42340-0.
30. Bell, S. M., Terrer, C., Barriocanal, C., Jackson, R. B., & Rosell-Melé, A. (2021). Soil organic carbon accumulation rates on Mediterranean abandoned agricultural lands. Science of the Total Environment, 759, 143535. doi: 10.1016/j.scitotenv.2020.143535
31. Ma, J., Chen, L., Pang, D., Wu, M., Zhang, Y., Chen, Y., & Li, X. (2025). Aridity Index Explains the Accumulation of Soil Organic Carbon Sources in Grassland Ecosystem. European Journal of Soil Science, 76(4). doi: 10.1111/ejss.70158
32. Fu, T., Jia, Z., Cheng, Y., Huhe, Tsubo, M., Ma, W., Zhao, L., Ai, R., Huang, X., & Li, M. (2025). Aridity-induced nonlinear shifts in soil organic carbon across Chinese grasslands. Ecological Indicators, 178, 114037. doi: 10.1016/j.ecolind.2025.114037
33. Delgado-Baquerizo, M., Powell, J. R., Hamonts, K., …, Bisset, A. (2017). Circular linkages between soil biodiversity, fertility and plant productivity are limited to topsoil at the continental scale. New Phytologist, 215(3), 1186–1196. doi: 10.1111/nph.14634
34. Trivedi, P., Delgado-Baquerizo, M., Jeffries, T. C., …, Singh, B. K. (2017). Soil aggregation and associated microbial communities modify the impact of agricultural management on carbon content. Environmental Microbiology, 19(8), 3070–3086. doi: 10.1111/1462-2920.13779
35. Szoboszlay, M., Dohrmann, A. B., Poeplau, C., Don, A., & Tebbe, C. C. (2017). Impact of land-use change and soil organic carbon quality on microbial diversity in soils across Europe. FEMS Microbiology Ecology, 93(12). doi: 10.1093/femsec/fix146
36. Mo, L., Zanella, A., Bolzonella, C., Squartini, A., …, Yeomans, A. J. (2022). Land use, microorganisms, and soil organic carbon: Putting the pieces together. Diversity, 14(8), 638. doi: 10.3390/d14080638
37. Cui, Y., Dong, Y., Liu, H., & Sun, Z. (2021). Short-term grazing exclusions reduced soil organic carbon but not bacterial diversity in the sagebrush desert, Northwest China. Global Ecology and Conservation, 31, e01872. doi: 10.1016/j.gecco.2021.e01872
38. Hosseini, M., Mohammadi, P., Ghadam, P., Saboora, A., Zarei, R., & Hojjati bonab, Z. (2021). The role of EPS-producing Cyanobacteria in Desert Soils. Biological Journal of Microorganism, 11(42), 51-66. doi: 10.22108/BJM.2021.129148.1397 [In Persian]
39. Behzadi Karimi, H., Mozaffari, G. A., Omidvar, K., & Mazidi, A. (2023). Analysis of climatic zones and the danger of desertification in Karun Basin under climate change conditions using UNEP index. Journal of Geography and Environmental Hazards, 12(2), 1-27. doi: 10.22067/geoeh.2022.77881.1259 [In Persian]
40. Ramesh, T., Bolan, N. S., Kirkham, M. B., Wijesekara, H., Kanchikerimath, M., Rao, C. S., Sandeep, S., Rinklebe, J., Ok, Y. S., Choudhury, B. U., Wang, H., Tang, C., Wang, X., Song, Z., & Freeman II, O. W. (2019). Soil organic carbon dynamics: Impact of land use changes and management practices: A review. In D. L. Sparks (Ed.), Advances in agronomy (Vol. 156, pp. 1–107). Academic Press. doi: 10.1016/bs.agron.2019.02.001
41. Hu, X., Næss, J. S., Iordan, C. M., Huang, B., Zhao, W., & Cherubini, F. (2021). Recent global land cover dynamics and implications for soil erosion and carbon losses from deforestation. Anthropocene, 34, 100291. doi: 10.1016/j.ancene.2021.100291
42. Moradi, A., Sadeghipour, A., Nikoo, Sh., & Parvizi, Y. (2021). Effects of land use and soil characteristics on changes in soil organic carbon (Aase study: Ala area- Semnan). Desert Management, 16, 125-136. doi:10.22034/jdmal.2021.243144 [In Persian]
43. Chen, Y., Xi, H., & Cheng, W. (2025). Spatiotemporal dynamics of soil organic carbon in desert region and its response to climate change: A case study of Heihe river. Ecological Indicators, 170, 113005. doi: 10.1016/j.ecolind.2024.113005
44. Khosravi Mashizi, A., Sharafatmandrad, M., & Jahantab. E. (2025). Investigating the effect of removal and addition of litter on the facilitating role of shrub and grass species in semi-arid rangelands of kerman province using structural equation model, Journal of Rangeland, 18(4), 582-598. [In Persian]
45. Li, Y., Ajloon, F. H., Wang, X., Malghani, S., Yu, S., Ma, X., Li, Y., & Wang, W. (2023). Temporal effects of thinning on soil organic carbon and carbon cycling-related enzyme activities in oak-pine mixed forests. Forest Ecology and Management, 545, 121293. doi: 10.1016/j.foreco.2023.121293
46. Deng, J., Fang, S., Fang, X., Jin, Y., …, Liu, C. (2023). Forest understory vegetation study: current status and future trends. Forestry Research, 3(6). doi: 10.48130/fr-2023-0006
47. Peplau, T., Poeplau, C., Gregorich, E., & Schroeder, J. (2023). Deforestation for agriculture leads to soil warming and enhanced litter decomposition in subarctic soils. Biogeosciences, 20(5), 1063–1074. doi: 10.5194/bg-20-1063-2023
48. Abdollahi garekand, J., sepehr, E., Feiziasl, V., Rasouli sadaghiani, M. H., & Samadi, A. (2019). The Effect of application of plant residues on improvement of chemical properties of calcareous, sodic and saline-sodic soils. Applied Soil Research, 7(3), 67-82. [In Persian]
49. Hosseini, A. S., Vali, A. A., Halabian, A. H., & Mokhtari, M. H. (2024). Assessment of the Desertification Intensity Based on soil, Vegetation, and Wind Erosion Criteria in the Northwest of Yazd, Journal of Water and Soil Science, 27(4), 169-186. doi: 10.47176/jwss.27.4.35472 [In Persian]
50. Li, X. G., Li, Y. K., Li, F. M., Ma, Q., Zhang, P. L., & Yin, P. (2009). Changes in soil organic carbon, nutrients and aggregation after conversion of native desert soil into irrigated arable land. Soil and Tillage Research, 104(2), 263–269. doi: 10.1016/j.still.2009.03.002
51. Bakhshande Larimi, S., Kazemi, H., Soltani, A., & Kamkar, B. (2023). Estimation of organic carbon content and its changes in soybean-wheat cropping rotation. Applied soil Research, 11(1), 1-15. doi:  10.30466/ASR.2023.121314 [In Persian]
52. Talebanfard, A. A., Akbari, M., & Azami rad, M. (2022). Sensitivity areas assessment of desertification using esas model and prioritizing management strategies (Case study: Kavir-e- Namak Basin, Khorasan Razavi Province). Desert Management, 10(2), 1-20. doi: 10.22034/jdmal.2022.549710.1377 [In Persian]
53. Asefjah, B., Esmaeilpour, Y., Bazrafshan, O., Keshtkar, A., & Zamani, H. (2022). Land degradation trend in the climatic types of Fars province using remote sensing and climatic variables. Journal of Ecohydrology, 9(4), 833-851. doi: 10.22059/ije.2023.353644.1707 [In Persian]
54. Ghasemi Aryan, Y., Azarnivand, H., Kiani Rad, A. B., Schafiee, S., & Farajollahi, A. (2020). Evaluation and comparison of management approaches (Ecological and Social-Ecological approaches) on soil fertility performance in Sarbisheh city. Journal of Plant Ecosystem Conservation, 8 (17), 325-340. [In Persian]
55. Sarbazi, M., Ownegh, M., Mohammadian Behbahani, A., & Akbari, M. (2020). Evaluating and modeling temporal-spatial changes of land use in the expansion of desertification intensity in the arid regions of northeast iran (Sarakhs). Journal of Geography and Environmental Hazards, 9(2), 1-18. doi:10.22067/geo.v9i2.8589 [In Persian]
56. Dashti, J., Nikoo, S., Rahimi, M., & Akbari, M. (2023). Quantitative assessment of desertification expansion using spatio-temporal variations of net primary production in arid regions of northeastern iran. Desert Management, 10(4), 39-54. doi: 10.22034/jdmal.2023.1982658.1403 [In Persian]
57. Eskandari Damaneh, H., Gholami, H., Mahdavi, R., Khorani, A., & Li, J. (2021). Monitoring land degradation and desertification in the arid and semi-arid regions with an emphasis in response to gross primary production relative to the climatic variables during the 2001-2017 in the province of Fars. Watershed Management Research, 34(1), 41-58. doi: 10.22092/wmej.2020.342030.1317 [In Persian]
58. Khosrobeigi Bozchelouie, R., & Najmi, M. (2017). Factors facilitating and inhibiting the participation of rural people in international carbon sequestration project (CSP) (Case Study: Galcheshme Project, Mahallat County, Markazi Province). Journal of Arid Regions Geographic Studies, 8(28), 1-24. [In Persian]
59. Sayah, M., Sojasi Ghidari, H., & Shayan, H. (2024). Analysis the effects of international carbon sequestration project with the approach of sustainable rural development (Case study: Esfarayen city). Geographical Engineering of Territory, 8(2), 163-182. doi:  10.22034/jget.2023.319277.1376 [In Persian]
60. Ahmadi, H., Heshmati, G., & Naseri, H. (2022). Soil carbon sequestration potential in desert lands affected two species of Haloxylon aphyllum and Stipagrostis plumosa (Aran-o-Bidgol, Iran). Desert Ecosystem Engineering, 3(5), 29-36. [In Persian]
61. Farajollahi, A., Arami, S. A., & Ghasemi Aryan, Y. (2022). Evaluating the effects of desertification combating projects on the socio-economic conditions of local communities in Ahvaz. Desert Ecosystem Engineering, 11(34), 99-112. doi:‎ 10.22052/deej.2021.11.34.51 [In Persian]
62. Gholami, A., Sadoddin, A., Ownegh, M., Hosseinalizadeh, M., & Yari, A. (2020). Soil Erosion Reduction by Implementing a Carbon Sequestration Project in East of Iran, Journal of Rangeland Science, 10(1), 1-15. [In Persian]

  • تاریخ دریافت 04 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 07 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 10 دی 1404