اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک

اقلیم و بوم سازگان مناطق خشک و نیمه خشک

تأثیر تنش خشکی بر نیاز آبی نهال‌های زیتون تلخ (Melia azedarach L.) در سنین مختلف در دو سال متوالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد عسگری 1
محسن جوانمیری پور 2
,وحید اعتماد 3
خالد احمدآلی 4
احسان عبدی 5
سلمان زارع 6
1 دانشجوی فقید دکترا، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات و آموزش ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 استادیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 استاد گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
6 استادیار گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
10.22075/ceasr.2024.32776.1026
چکیده
سابقه و هدف: استفاده از گونه‌های سازگار و مقاوم به خشکی در مناطق خشک امری ضروری است. این مطالعه، تأثیر تنش خشکی بر نیاز آبی زیتون تلخ در سنین مختلف در منطقه‌ خشک رباط کریم در استان تهران را مورد بررسی قرار می‌دهد.

مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت طرح فاکتوریل با فاکتورهای نوع گونه، سن و تنش خشکی بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در 10 تکرار در دو سال متوالی انجام شد. متغیرها شامل استفاده از فاکتور سن در سطوح یک، سه و پنج ساله و فاکتور تنش خشکی در تنش‌های ملایم (3/0)، متوسط (5/0) و زیاد (7/0) ‌بود که در مجموع، 9 تیمار برای هر گونه و با در نظر گرفتن تعداد 10 تکرار، جمعاً در 90 میکرولایسیمتر انجام گردید.

اهداف شامل تعیین برنامه‌ریزی آبیاری، پایش رطوبت در سطوح تنش خشکی و اندازه‌گیری نیاز آبی گونه‌ها، فاز محاسبه تبخیر و تعرق مرجع و ضریب گیاهی و فاز ارزیابی اثرات تنش‌های مختلف خشکی بر نیاز آبی و ضریب گیاهی گونه‌ زیتون تلخ بود.

یافته‌ها: میزان مصرف آب در نهال زیتون تلخ در سال 1400، در طول دوره رشد گیاه، در تیمارهای مختلف اعمال شده شامل تیمارهای تنش خشکی 3/0 (9/238 میلی‌متر)، 5/0 (4/282 میلی‌متر) و 7/0 (03/310 میلی‌متر) در سن یک ساله؛ تنش خشکی 3/0 (322 میلی‌متر)، 5/0 (8/374 میلی‌متر) و 7/0 (4/421 میلی‌متر) در سن سه ساله و تنش خشکی 3/0 (7/471 میلی‌متر)، 5/0 (8/374 میلی‌متر) و 7/0 (4/421 میلی‌متر) در سن پنج ساله ‌بود. میزان مصرف آب در سال 1401 برای تیمارهای تنش خشکی اعمال شده به ترتیب برابر با 14/233، 6/276 و 13/301؛ 314، 364 و 394؛ 73/471، 1/499 و 73/530 میلی‌متر بود. مقایسه میانگین مقدار تبخیر- تعرق پتانسیل در نهال‌های زیتون تلخ مورد بررسی در تنش‌های مختلف نشان دهنده معنی‌دار بودن میانگین آنها با احتمال (01/0p≤) در گروه‌های مختلف و طی سال‌های 1400 و 1401 است.

نتیجه‌گیری: به طور کلی، رژیم‌های خشکی بر نیاز آبی گونه‌ زیتون تلخ در سنین مختلف تأثیرگذار است. بنابراین، نیاز است که در طرح‌های جنگل‌کاری در مناطق خشک و نیمه‌خشک، تنش خشکی مناسب در نظر گرفته شود تا هم در مصرف آب صرفه‌جویی گردد و هم شرایط مناسب برای رشد و زنده‌مانی این درختان فراهم شود.
کلیدواژه‌ها
ضریب گیاهی
مراحل رویشی
تبخیر- تعرق پتانسیل
تبخیر- تعرق مرجع
زیتون تلخ
موضوعات

عنوان مقاله English

Effect of Drought Stress on Water Requirement of Chinaberry (Melia azedarach L.) at Diverse Ages in Two Consecutive Years

نویسندگان English

Mohammad Asgari 1
Mohsen Javanmiri Pour 2
Vahid Etemad 3
Khaled Ahmadaali 4
Ehsan Abdi 5
Salman Zare 6
1 Late PhD student, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
2 bKermanshah Agricultural & Natural Resources Research & Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Kermanshah, Iran
3 Associate Professor, Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
4 Assistant Professor, Department of Irrigation and Reclamation Engineering, University of Tehran, Karaj, Iran
5 Professor, Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
6 Assistant Professor, Arid and Mountainous Areas Restoration, University of Tehran, Karaj, Iran
چکیده English

Background and Objectives: Water resources are scarce in arid and semi-arid regions, which makes it challenging to allocate them for development of green spaces. This includes public and private green spaces, forests and parks, gardens, and green belts, as water allocation is fiercely competitive with other uses such as agriculture, industry, and even drinking water. In arid areas, using drought-tolerant species is crucial to ensure the sustainability of green spaces.
Materials and Methods: This study aims to investigate the impact of drought stress on water requirement of Chinaberry plants of different ages in the Robatkarim arid region in Tehran province. The study was conducted using a factorial design scheme with the factors of species type, age, and drought stress. The study design was completely randomized, with 10 replications in two consecutive years. The variables included the species factor (Chinaberry) and the age factor at three different levels (one, three, and five years). The drought stress factor was divided into three levels: mild (0.3), intermediate (0.5), and high (0.7) stress levels, resulting in a total of 9 treatments. For each species, 90 microlysimeters were executed, considering the 10 repetitions. The research process includes the phases of determining irrigation planning, monitoring moisture levels in drought stress levels, measuring the water requirements of the species, calculating the reference evapotranspiration, and vegetation coefficient, and evaluating the effects of different drought stress levels on water requirements. The vegetable factor in this research was Chinaberry species. The volume of large, medium, and small microlysimeters was estimated at 0.016, 0.01, and 0.004 m3, respectively.
Results: The amount of water consumption in Chinaberry seedlings in the year 2021 and during the growth period of plant and in different applied treatments was: At drought stress of 0.3 (238.9 mm), 0.5 (282.4 mm) and 0.7 (310.03 mm) at age of 1 year; at drought stress of 0.3 (322 mm), 0.5 (374.8 mm) and 0.7 (421.4 mm) at age of 3 years; and at drought stress of 0.3 (471.7 mm), 0.5 (374.8 mm) and 0.7 (421.4 mm) at age of 5 years. The amount of water consumption in 2022 for the applied drought stress treatments was equal to 233.14, 276.6 and 301.13 mm; 314, 364 and 394 mm; 471.73, 499.1 and 530.73 mm, respectively. Comparison of the mean values of potential evapotranspiration in the studied Chinaberry seedlings under different stresses shows that their mean is significant with a probability of 0.01 in different groups and during the 2021 and 2022. In general, drought regimes affect the water requirement of Chinaberry at different ages.
Conclusion: It is crucial to consider appropriate drought stress in afforestation plans in arid and semi-arid areas to save water and provide suitable conditions for tree growth and survival.

کلیدواژه‌ها English

Plant coefficient
Vegetative stages
Potential evapotranspiration
Reference crop evapotranspiration
1. Ahmadi, M., Khashei-Siuki, A., & Sayyari Zahan, M. H. 2016. Comparison of efficiency of different equations to estimate the water requirement in saffron (Crocus sativus L.) (Case study: Birjand Plain, Iran). Journal of Agroecology, 8(4), 505-520. doi: 10.22067/jag.v8i4.40517. [In Persian]
2. Ahmadaali, K., Rahimi, H., & Etemad, V. 2021. Effect of soil texture and different levels of irrigation amount on water requirement and crop coefficient of Melia azedarach L. in Karaj area. Iranian Journal of Soil and Water Research, 51(12), 3195-3205. doi: 10.22059/ijswr.2020 .303336.668627. [In Persian]
3. Alihouri, M., Naseri, A. A., Boroomand-Nasab, S., & Kiani, A. 2015. Effect of deficit irrigation and water salinity on soil salinity distribution and date plants vegetative growth. Journal of Water and Soil Resources Conservation, 4(3), 1-13. [In Persian]
4. Allen, R., Periera, L., Howell, T., & Jensen, M. 2011. Evapotranspiration information reporting: I. Factors governing measurement accuracy. Agricultural Water Management, 98(6), 899-920.
5. Amiri, M. J., & Eslamian, S. S. 2010. Investigation of climate change in Iran. Journal of Environmental Science and Technology, 3(4), 208-216.
6. Ansari, H., Boostani, A., Tabatabaee, A., & Forouzesh, M. 2017. Investigation of consumption management and estimation of the drinking water demand in the vision 1420 for the city of Mashhad. Journal of Water and Sustainable Development, 4(1), 125-132. doi: 10.22067/jwsd.v4i1.50409. [In Persian]
7. Ansaryan Mahabadi, S., Allah dadi, I., Ghorbani Javid, M., & Soltani, E. 2019. Effect of corm priming with salicylic acid and mother corm weight on flowering and qualitative characteristics of saffron stigma. Saffron Agronomy and Technology, 7(1), 41-53. doi: 10.22048/jsat.2018.96404.1 254. [In Persian]
8. Asgari, M., Javanmiri pour, M., Etemad, V., Liaghat, A., & Eskandari Rad, A. 2022. Morphological characteristics of Fraxinus rotundifolia Mill, Morus alba and Acer negundo saplings under water stress in greenhouse and field in Robat Karim. Environmental Sciences, 20(2), 117-134. doi: 10.52547/envs.2022.1 053. [In Persian]
9. Bakhshi Khaniki, G., Javadi, S., Mehdi Khani, P., & Tahmasebi, D. 2011. Investigating the effect of drought stress on some quantitative and qualitative characteristics of new improved varieties of sugar beet. New Journal of Cell-Molecular Biotechnology, 1(3), 65-74. [In Persian]
10. Hashemi Garmdareh, S. E. 2005. Estimating the water requirement of some dominant species in the greenery of Isfahan using a lysimeter. Master Thesis, Isfahan University of Technology, 125 p. [In Persian]
11. Hassan, M. A., Chen, X., Farooq, M., Noor, M., Zhang, Y., Xu, H., Ke, Y., Attiogbe, K. B., Zhang, L., & Li, J. 2021. Cold stress in wheat: Plant acclimation responses and management strategies. Frontiers in Plant Science, 12, 676884.
12. Jafari, H., Afrasiabi, P., Delbari, M., & Taheri, M. 2017. Determination of evapotranspiration and crop coefficient of olive in different growth stages using remote sensing techniques and moisture balance in Tarom Zanjan. Irrigation and Water Engineering, 7(3), 120-134. [In Persian]
13. Javadi, T., & Bahramnejad, B. 2010. Gas exchanges of three wild genotypes of pear under water stress conditions. Journal of Horticultural Sciences, 24(2), 223-233. [In Persian]
14. Jazirei, M. 2010. Plantation in dry land. Tehran University Press, third edition, 532 p. [In Persian]
15. Karamian, R., & Ataei Barazande, S. 2013. Effect of salinity on some growth parameters in three Onobrychis species (Fabaceae) in Iran. Iranian Journal of Plant Biology, 5(15), 69-82. [In Persian]
16. Kassem, M. A. 2007. Water requirements and crop coefficient of date palm trees “Sukariah cv.”. Misr Journal of Agricultural Engineering, 24(2), 339-359.
17. Moazenpour Kermani, M., Mohammadi Mohammad Abadi, A., Badiehneshin, A., & Noory, H. 2018. Measurement of evapotranspiration and crop coefficient of pistachio trees in Rafsanjan region. Journal of Agricultural Meteorology, 5(2), 47-55. doi: 10.22125/agmj.2018.59723. [In Persian]
18. Norouzi Haroni, N., & Tabari Koochksaraee, M. 2015. Morpho-physiological responses of black locust (Robinia pseudoacacia L.) seedlings to drought stress. Forest and Wood Products, 68(3), 715-727. doi: 10.22059/jfwp.2015.55600. [In Persian]
19. Ozturk, M., & Sakcali, M. S. 2004. Ecophysiological behaviour of some Mediterranean plants as suitable candidates for reclamation of degraded areas. Journal of Arid Environments, 57(2), 141-153.
20. Rahimi, H., Ahmadali, K., & Etemad, V. 2021. Determination of crop coefficient of Cercis siliquastrum L. in different soil textures and irrigation levels. Iranian Journal of Irrigation & Drainage, 14(6), 2100-2111. [In Persian]
21. Rezayan, A., & Rezayan, A. H. 2016. Future studies of water crisis in Iran based on processing scenario. Iranian Journal of Ecohydrology, 3(1), 1-17. doi: 10.22059/ije.2016.59185
22. Salimi Sobhan, M. R., Mansoori, K., & Yaghfoori, H. 2018. Evaluation of plant species and its influence in urban planning (Case study: Zahedan streets). Geographical Engineering of Territory, 2(3), 73-84. [In Persian]
23. Sa´nchez-Blanco, M. J., A´ lvarez, S., Fernanda Ortun˜, M., & Carmen Ruiz-Sa´nchez, M. 2014. Root system response to drought and salinity: Root distribution and water transport, management of irrigation with marginal waters in the nursery production of ornamental plants and in the maintenance of the urban vegetation landscape. Chapter 15.
24. Sojoodi, Z., & Mirzaei, F. 2019. Evaluation of the WUCOLS method for estimating water requirements of landscape plants. Journal of Water Research in Agriculture, 33(4), 629-643. doi: 10.22092/jwra.2020.12124 3. [In Persian]
25. Sokhtsarai, R., Salami, S. A., Ebadi, A., & Haji Ahmad, P. 2019. Physiological and biochemical response of seedlings of three cultivars of white, ruby and chafete grapes to drought stress. Journal of Plant Production Research, 26(2), 1-13. [In Persian]
26. Tabari, H., & Hosseinzadeh Talaee, P. 2011.  Analysis of trends in temperature data in arid and semi-arid regions of Iran. Global and Planetary Change, 79(2011), 1-10.
27. Talebi, M. S. 2023. Water crisis in Iran and its security consequences. Journal of Hydraulic Structures, 8(4), 17-28.
28. Vaezirad, S., Shekari, F., Shiranirad, A. H., & Zangani, A. 2011. The effect of drought stress in different stages of growth on yield and components of grain yield in red bean cultivars. Crop Ecology (Modern Agricultural Science), 4(10), 85-94. [In Persian]
29. Xu, Z. X., Li, J. Y., & Liu, C. M. 2007. Long-term trend analysis for major climate variables in the Yellow River basin. Hydrological Processes, 21(14), 1935-1948.
30. Zahedi Amiri, Gh., & Zargham, N. 2015. Carbon sequestration in terrestrial ecosystems. Tehran University Press, 500 p. [In Persian]
31. Zanotelli, D., Montagnani, L., Andreotti, C., & Tagliavini, M. 2019. Evapotranspiration and crop coefficient patterns of an apple orchard in a sub-humid environment. Journal of Agricultural Water Management, 226, 1-11.
32. Zehtabian, G. & Farshi, A. G. 2008. Estimating the water requirement of green space plants in dry areas. Journal of Natural Resources, 52(1), 63-75. [In Persian]

  • تاریخ دریافت 04 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 05 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 31 شهریور 1403