تحلیل فراوانی وقوع موج سرما در استان سمنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده کویر شناسی، دانشگاه سمنان، ایران

2 گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشگده کویر شناسی دانشگاه سمنان

چکیده

سابقه و هدف: موج‌ سرما یکی از پدیده‌های طبیعی است که در اقلیم‌های سرد و در فصل زمستان و پاییز رخ می‌دهد. رخ دادن این پدیده گاها باعث نابودی کامل محصولات کشاورزی و باغبانی خواهد شد. پایش و پیش‌بینی رخداد موج سرما اهمیت فراوانی در برنامه‌ریزی جهت مدیریت صحیح در مقابله با این مخاطره دارد.

مواد و روش‌ها: هدف از این مطالعه بررسی و تحلیل داده‌های مربوط به موج‌های سرما در استان سمنان، و شناخت بهتر این پدیده و ارائه راهکارهایی برای مدیریت صحیح آن است. بدین‌منظور کمینه دمای روزانه در دوره آماری 1980 تا 2020 بررسی و تحلیل شد و سپس دمای حداقل استاندارد شده (Z) تعیین گردید تا بر اساس آن امواج سرمایی رخ داده طی این دوره در سطح استان استخراج گردد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که شهرستان‌ سمنان دارای بیشترین تجربه وقوع موج سرما با دوام بالا بوده است (سال 1386، دو موج سرما با دوام 3 و 7 روزه و در سال 1395 یک موج سرما با دوام 6 روز). دمای سردترین روز سال طی رخداد موج سرما مربوط به ایستگاه شهمیرزاد (4/16- درجه سانتی‌گراد) و پس از آن ایستگاه‌های شاهرود و میامی با حداقل دمایی مشابه (2/14- درجه سانتی‌گراد) در آذر ماه سال 1395 بوده است.

نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که وقوع موج سرما در استان سمنان تقریبا با یک دوره بازگشت ده ساله بدیهی است و اتخاذ برنامه‌های صحیح مدیریتی برای کاهش خسارات ناشی از این مخاطره بسیار ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Frequency Analysis of Cold Waves Occurrence in Semnan Province

چکیده [English]

Background and Objectives: Cold waves are natural phenomena normally occurring in winter and autumn seasons. They likely cause significant damage to agricultural crops and garden yields. Accordingly, both monitoring and prediction of cold waves occurrence are essential for planning and managing the associated risks beneficially.
Materials and Methods: This study aims at analyzing cold waves data in Semnan province, enhancing a better understanding of this phenomenon, and suggesting practical solutions for effective management. To meet this target, the minimum daily temperature data were analyzed from 1980 to 2020. To identify the cold waves, the standardized minimum temperature (Z-index) was calculated during the same period in Semnan province.
Results: Our findings revealed that the highest occurrences of cold waves occurred in Semnan city with a fairly long-term duration (In 2007, there were two cold waves lasting 3 and 7 days, and in 2016 there was a cold wave lasting 6 days). Moreover, Shahmirzad, Shahrood and Miamey stations recorded the lowest minimum temperature (-16.4 C, -14.2 C, -14.2 C) in November 2016, respectively.Conclusion: Results demonstrate that the cold waves occur with 10-year return period. Subsequently, developing applicable management plans are essential to reduce cold waves exposures and damages.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cold waves
  • Wave duration
  • Z index
  • Semnan province